Home » Medicatie – Themapagina » Stressinstructies ter voorkoming van een bijniercrisis

Stressinstructies ter voorkoming van een bijniercrisis

Bijnierschorsinsufficiëntie is een aandoening waarbij de aanmaak van bijnierschorshormonen is verminderd. Mensen met deze aandoening maken o.a. te weinig cortisol aan. Zij krijgen hiervoor medicatie volgens een vast schema. Wanneer er sprake is van stress moet dit schema aangepast, conform de instructies van de behandeld internist-endocrinoloog.

Stressinstructies (4)

Vier soorten medicatie worden voorgeschreven om het tekort aan cortisol te compenseren. Vier folders met stressinstructies zijn hieronder te vinden. Gebruik de folder die voor u van toepassing is.

 Folder Medicijn
 Hydrocortison

Cortison-acetaat

(in voorbereiding)

 Prednison

(in voorbereiding)

 Dexamethason

(in voorbereiding)

 

Informatie over de noodinjectie, SOS-materialen en webshop van de Bijniervereniging NVACP.

    Themapagina Nood en spoed

 

Op de website Adrenals.eu staat informatie in andere talen dan het Nederlands.

 

Stressschema bij ingreep of operatie

Mensen met bijnierschorsinsufficiëntie hebben bij een ingreep of operatie in het ziekenhuis extra glucocorticoïden nodig. Onderdeel van de Kwaliteitsstandaard Bijnieraandoeningen (bijlage 6.10) is een glucocorticoïdstressschema.

Glucocorticoïdstressschema

Adviezen voor gebruik

Voor de patiënt en zijn naasten is het goed te weten wat precies te doen. Hieronder staan enkele adviezen.

  • Zorg goed voor u zelf en wees voorbereid. Spreek over uw aandoening met uw naasten.
  • Geadviseerd wordt de instructies in de folder goed te lezen en maak een kopie van deze folder voor de naasten.
  • Bespreek deze folder met uw behandelend arts.
  • In een aantal verschillende animaties is uitgelegd hoe om te gaan met een noodsituatie. U kunt de animaties ook samen bekijken.
  • Vraag instructie aan uw arts of aan de verpleegkundig specialist bij twijfel.
  • Maak op een rustige namiddag een noodinjectie klaar samen met uw mantelzorger/partner.
  • Herhaal dit iedere keer als een ampul verlopen is (let op de vervaldatum) of gebruik een ampul die mee is geweest op vakantie naar een warm land.
  • Zorg dat u altijd minimaal 2 ampullen in huis heeft met uiteraard spuiten en naalden.

Stressinstructies kinderen

Ouders leren na verloop van tijd signalen van hun kinderen met bijnierinsufficiëntie goed kennen en daardoor zijn zij staat te beoordelen of het stressschema ingezet moet worden. Overleg desalniettemin altijd met de kinderarts – endocrinoloog.

Voor de behandeling is hydrocortison of cortison-acetaat voorgeschreven.

Stressschema voor kinderen
   

Afhankelijk van de leeftijd worden tabletten, drankjes of zetpillen gebruikt.  

Achtergrondinformatie totstandkoming stressinstructies

Het medisch handelen van internisten/endocrinologen is beschreven in beroepsrichtlijnen. Deze richtlijnen worden na een zorgvuldige weg van overleg en op basis van wetenschappelijk onderzoek opgesteld. Alle richtlijnen worden met grote zorgvuldigheid ontwikkeld en gaan een commentaarronde in zodat alle betrokkenen er op kunnen reageren. Als alle reacties zijn verwerkt wordt een richtlijn voorgelegd aan het bestuur van de beroepsorganisatie, in dit geval de NIV en de NVE om het al dan niet te autoriseren. Op dat moment heeft de richtlijn de status van professionele standaard.

 

 
Patiëntenfolder en richtlijn

De “Landelijke consensus richtlijn aanpassing glucocorticoïddosering tijdens stress” is gereed (november 2017).

Met de accreditatie van de Kwaliteitsstandaard Bijnieraandoening is de richtlijn voor het glucocorticoïd-stressschema bij ingrepen in het ziekenhuis, bedoeld voor alle artsen die mensen met (ook) een bijnierziekte behandelen eveneens vastgesteld.

Lees ook “Met één stem spreken over stressinstructie glucocorticoïdsuppletie”

 

 
Werkgroep

Een consensus werkgroep heeft aan de richtlijn gewerkt. De werkgroep bestaat uit de volgende leden:

  • Prof. dr. A.R.M.M. Hermus (voorzitter), Internist-endocrinoloog, Radboudumc
  • N.T.M. van der Meij (secretaris), verpleegkundig specialist, UMC Utrecht
  • Dr. P.M.J. Zelissen, internist-endocrinoloog, UMC Utrecht
  • Dr. L.C.C.J. van der Plas-Smans, internist-endocrinoloog, UMC Utrecht
  • Dr. N. Stikkelbroeck, internist-endocrinoloog, Radboudumc
  • M. Kerstens, verpleegkundig specialist, Radboudumc
  • Dr. E.F.C. van Rossum, internist-endocrinoloog, Erasmus MC
  • Dr. R.A. Feelders, internist-endocrinoloog, Erasmus MC
  • Prof. dr. A.M. Pereira, internist-endocrinoloog, LUMC
  • Prof. dr. B.H.R. Wolffenbuttel, internist-endocrinoloog, UMCG
  • Dr. A.A.M. Franken, internist-endocrinoloog, Isala klinieken
  • Dr. M.E. Sanson-van Praag, internist-endocrinoloog, Meander Medisch Centrum
  • Dr. J.P.H. van Wijk, internist-endocrinoloog, Ziekenhuis Gelderse Vallei
  • Dr. M. de Fost, internist-endocrinoloog, Waterlandziekenhuis
  • T. Westerbeke, Bijniervereniging NVACP
  • M. Marks-de Korver, Bijniervereniging NVACP
  • J.G. Beun, coördinator BijnierNET
  • A. Noordzij, secretaris BijnierNET