Home » Glossary Terms

Archieven: Glossary Terms

11-beta-hydroxylase

Is een van de enzymen die zorgen dat cholesterol wordt omgezet tot uiteindelijk cortisol of aldosteron in de bijnieren. Bij een tekort aan dit enzym ontstaat een zeldzame vorm van AGS waarbij er een tekort aan cortisol en een te veel aan aldosteron ontstaat.

Lees meer

Acromegalie

Bij acromegalie begint het lichaam van een volwassene langzaam te groeien. Niet in de lengte, maar aan de uiteinden (handen, oren etc). Ook organen kunnen gaan groeien. Acromegalie wordt veroorzaakt door een hormoonproducerend gezwel aan de hypofyse.

Lees meer

ACTH

= AdrenoCorticoTroop Hormoon (corticotropine) Het hormoon ACTH wordt gemaakt in de hypofyse(voorkwab). ACTH stimuleert de bijnieren tot de aanmaak van de bijnierhormonen.

Lees meer

ACTH-test

De ACTH test wordt gebruikt bij het onderzoek naar bijnierschorsinsufficiëntie. Er wordt door de fabrikant gemaakt (synthetisch) ACTH toegediend via een infuus en op verschillende tijdstippen wordt bloed afgenomen. Zo kan worden onderzocht of de bijnieren voldoende functioneren.

Lees meer

Addison, Thomas

Thomas Addison (1793-1860) was een Britse arts en wetenschapper. Hij gaf de eerste beschrijving van de ziekte die later naar hem vernoemd zou worden: de ziekte van Addison.

Lees meer

Addisoncrisis

Addisoncrisis = bijniercrisis Acuut en levensbedreigend ziektebeeld door een tekort aan bijnierhormonen. Wordt meestal uitgelokt door ernstige ziekte, een infectie, een ingreep, of ernstige mentale stress of pijn. Dit kan leiden tot klachten en verschijnselen van onder andere misselijkheid, braken, buikpijn, bewustzijnsverlies, uitdroging, lage bloeddruk en duizeligheid. Een levensbedreigende situatie waarbij onmiddellijk adequaat gehandeld moet …

Lees meer

Adrenaline (epinefrine)

Adrenaline wordt in het merg van de bijnieren gemaakt. Het staat bekend als het stresshormoon. Het zorgt dat het lichaam in staat van paraatheid wordt gesteld o.a. bij ziekte en stress. Het leidt onder andere tot een versnelde ademhaling en hartslag, stijging van de bloeddruk, meer vrijkomen van energie, hogere alertheid en grotere pupillen van …

Lees meer

Adrenogenitaal primordium

een embryologisch weefsel bestaande uit embryonale cellen uitsluitend in de ontwikkelende mens. Het zijn embryonale cellen waaruit zowel de testes als ook de bijnier uit ontwikkeld worden. Testes en bijnier hebben dus dezelfde oorsprong maar tijdens de embryonale ontwikkeling splitsen deze cellen zich in twee verschillende organen en krijgen ook verschillende functie.

Lees meer

AGS = adrenogenitaal syndroom

Het adrenogenitaal syndroom (AGS) is een aangeboren aandoening. AGS leidt tot problemen met de hormoonproductie in de bijnierschors. Hierbij ontstaan teveel androgenen (geslachtshormonen), meestal te weinig cortisol en soms ook te weinig aldosteron. AGS wordt ook wel congenitale bijnierschors-hyperplasie genoemd.

Lees meer

Androgenen (geslachtshormonen)

Hormonen die ook in de bijnieren worden gemaakt en een rol spelen bij verschillende processen in het lichaam o.a. groei en seksuele ontwikkeling van mensen, effect op het afweersysteem, botten en spieren, de werking van de hersenen, gedrag en de stofwisseling.

Lees meer

Anti-diuretisch hormoon

Antidiuretisch hormoon (ADH) of vasopressine is een hormoon en een neurotransmitter. Het speelt een belangrijke rol bij de water en zouthuishouding in het lichaam. Het wordt gemaakt in de hypothalamus en uitgescheiden via de hypofyseachterkwab. Bij een tekort aan ADH spreekt men van diabetes insipidus.

Lees meer

Apoplexie hypofyse

Plotselinge beschadiging van de hypofyse door een bloeding, dat meestal gepaard gaat met een plotselinge, ernstige hoofdpijn, problemen met het zien, een verlaagd bewustzijn, braken en klachten van tekort aan hormonen.

Lees meer

ARR-ratio

de aldosteron-renine ratio is een resultaat bij bloedonderzoek waarbij de hoeveelheid aldosteron en de hoeveelheid renine worden vastgesteld in het bloed. De ratio is de hoeveelheid aldosteron te delen door de hoeveelheid renine.

Lees meer

Auto-immuniteit

Een toestand waarbij het lichaam antistoffen maakt die gericht zijn tegen een weefsel of een orgaan van het eigen lichaam. Een voorbeeld hiervan is de auto-immuun adrenalitis, de meest voorkomende oorzaak van primaire bijnierschorsinsufficiëntie in de westerse wereld.

Lees meer

Bijnier crisis

Addison crisis = bijnier crisis Acuut en levensbedreigend ziektebeeld door een tekort aan bijnierhormonen. Wordt meestal uitgelokt door ernstige ziekte, een infectie, een ingreep, of ernstige mentale stress of pijn. Dit kan leiden tot klachten en verschijnselen van onder andere misselijkheid, braken, buikpijn, bewustzijnsverlies, uitdroging, lage bloeddruk en duizeligheid. Een levensbedreigende situatie waarbij onmiddellijk adequaat …

Lees meer

Bijnieren

Bijnieren zijn kleine organen (30 mm breed, 50 mm lang en 10 mm dik, 5 g) in het lichaam, als een soort kapje net boven de nieren, die belangrijke hormonen maken. Ieder mens heeft twee bijnieren, één linker en één rechter bijnier. De bijnier bestaat uit twee delen: een buitenkant (schors of cortex) en een …

Lees meer

Bijnierschors

De buitenkant (cortex) van de . De bijnierschors is opgebouwd uit drie lagen. Die lagen noemen we reticularis, fasciculata en glomerulosa. In deze drie lagen worden verschillende hormonen gemaakt. Dit zijn cortisol, aldosteron en androgenen.

Lees meer

Bijnierschorssparende operatie

Bij een operatie aan de bijnier wordt het gedeelte waar de tumor zit verwijderd en geprobeerd de bijnierschors te sparen. Hierdoor wordt de functie van de schors, namelijk aanmaak van cortison en aldosteron, gespaard.

Lees meer

Bijniervene sampling

Onderzoek waarbij bloed wordt verzameld uit de bijniervenen. Het bloed uit de linker en rechter bijniervene (ader) wordt met elkaar vergeleken. Zo kan worden onderzocht of het primair hyperaldosteronisme wordt veroorzaakt doordat èèn of beide bijnieren overactief zijn.

Lees meer